Bir yapının sadece en, boy ve yükseklik boyutlarıyla (3B) modellenmesi BIM'in sunduğu potansiyelin yalnızca ilk adımıdır. Büyük ölçekli şantiyelerde asıl tasarruf; projenin zaman boyutuyla (4D) ve maliyet parametreleriyle (5D) birleştirilmesiyle elde edilir.
4D BIM: Şantiyeyi sanal ortamda inşa etmek
Primavera P6 veya MS Project gibi iş programı yazılımlarındaki iş adımları (WBS), 3B model elemanlarıyla eşleştirilir. Bu sayede:
- İmalat sırası sanal olarak canlandırılır ve mantıksal planlama hataları erkenden görülür.
- Kule vinç yerleşimleri, malzeme indirme alanları ve şantiye lojistiği zamana bağlı olarak test edilir.
- Farklı yapım metodolojilerinin süreye olan etkisi alternatif senaryolarla kıyaslanır.
5D BIM: Model tabanlı canlı metraj ve maliyet
Modeldeki her nesne hacim, alan, adet veya ağırlık bilgisi taşır. Bu nesneler poz numaraları ve birim fiyat analizleriyle ilişkilendirildiğinde canlı bir bütçe modeli ortaya çıkar:
- Tasarımda yapılan bir değişiklik (örneğin kolon boyutlarının veya döşeme kalınlığının revize edilmesi) metraj tablosuna ve hakedişe anında yansır.
- Hakediş onay süreçlerinde taraflar arasındaki metraj uyuşmazlıkları minimize edilir.
- Nakit akışı (cash-flow) projeksiyonları 4D iş programıyla entegre şekilde otomatik hesaplanır.
Güvenilir 5D için temel kural
Modelden otomatik alınan metraj, ancak modelleme disiplini kadar doğrudur. Üst üste binen çift elemanlar, birleşim yeri boşlukları veya donatı payları dikkate alınmadan çekilen metrajlar sahada yanıltıcı olabilir. Bu nedenle 5D süreçleri mutlaka BIM Uygulama Planı (BEP) içindeki modelleme kurallarıyla desteklenmelidir.